ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਲਾਉਣ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਵਾਸਤੇ ਲਾਉਣ

Question

Sathiyavarsha K · Answer

ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਲਾਓਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ (

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

1. ਥਾਂ ਦੀ ਚੋਣ (Location Selection)
ਉੱਚੀ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਥਾਂ ਹੋਵੇ

ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸਹੂਲਤ ਹੋਵੇ

ਚਾਰੇ ਦੀ ਆਸਾਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਹੋਵੇ

ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਕਰੀ ਅਸਾਨ ਰਹੇਗੀ

2. ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਦੀ ਚੋਣ (Breed Selection)
ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਮਕਸਦ (ਦੁੱਧ/ਮਾਸ/ਬੱਚੇ) ਅਨੁਸਾਰ ਨਸਲ ਚੁਣੋ:

ਨਸਲ	ਵਰਤੋਂ	ਖਾਸੀਅਤ
ਬੀਟਲ	ਦੁੱਧ + ਮਾਸ	ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ
ਸਿਰੋਹੀ	ਮਾਸ	ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ
ਜਮੁਨਾਪਾਰੀ	ਦੁੱਧ	ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ, ਵੱਡੀ ਸਾਈਜ਼
ਬਰਬਰੀ	ਛੋਟੀ ਪਰ ਉਤਪਾਦਕ	ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ

3. ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਹਰਾ ਚਾਰਾ: ਲੂਸਨ, ਬਰਸੀਮ, ਸੂਜੀ ਬੀਨ, ਨੇਪੀਅਰ ਘਾਹ

ਸੁੱਕਾ ਚਾਰਾ: ਭੂਸਾ, ਤੂੜੀ

ਖਲ, ਚੋਕਰ, ਅਨਾਜ, ਮਕਈ

ਨਮਕ ਲਿੱਟੀ ਅਤੇ ਮਿਨਰਲ ਮਿਕਸਚਰ

ਸਾਫ ਤੇ ਮਿਠਾ ਪਾਣੀ ਹਰ ਵੇਲੇ

4. ਪੱਕਾ ਸ਼ੈੱਡ/ਬਾਂਸਾ ਬਣਾਉਣਾ
ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ, ਹਵਾ ਦਾਰ

ਫਰਸ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਚਾ ਹੋਵੇ (Water drainage ਲਈ)

ਇੱਕ ਬੱਕਰੀ ਲਈ 10–15 ਸਫ਼ਟ ਜਗ੍ਹਾ

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਹਿੱਸਾ

5. ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ
ਰੋਗ	ਟੀਕਾ	ਸਮਾਂ
PPR	PPR vaccine	3 ਮਹੀਨੇ ਉਮਰ ਤੇ
Foot & Mouth	FMD vaccine	ਹਰ 6 ਮਹੀਨੇ
HS	HS vaccine	ਹਰੇਕ ਗਰਮੀ ਰੁੱਤ
Deworming	Albendazole	ਹਰ 3 ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ

6. ਲਾਭ ਅਤੇ ਖਰਚਾ (ਮੋਟਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ)
ਇਕਾਈ	ਰਕਮ (ਇਕਾਈ)
ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ	₹4,000 – ₹10,000 (ਨਸਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ)
ਇਕ ਸ਼ੈੱਡ ਬਣਾਉਣਾ	₹200–₹300 ਪ੍ਰ ਸਫ਼ਟ
ਚਾਰਾ ਖਰਚਾ	₹500–₹700/ਬੱਕਰੀ/ਮਹੀਨਾ
ਉਤਪਾਦਨ	2–3 ਬੱਚੇ/ਸਾਲ + ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਮਾਸ ਵਿਕਰੀ
ਮੋਟਾ ਲਾਭ	₹50,000 – ₹1 ਲੱਖ/ਸਾਲ/10 ਬੱਕਰੀ ਤੋਂ

7. ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ/ਲੋਨ/ਸਬਸਿਡੀ
ਨਾਬਾਰਡ (NABARD) ਸਬਸਿਡੀ ਯੋਜਨਾ – 25% ਤੋਂ 33% ਤੱਕ

ਬੈਂਕ ਰਿਣ: ਕਿਸਾਨ ਕਰਜ਼ਾ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਯੋਜਨਾ

ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ CSC ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਵੋ