गाईला दुध वाढीसाठी कोणते खाद्य द्यावे

Question

गाईला  दुध वाढीसाठी कोणते खाद्य द्यावे

Sathiyavarsha K · Answer

गाईच्या दुध वाढीसाठी योग्य खुराक (Balanced Ration) खूप महत्त्वाचा आहे. दूध जास्त आणि चांगल्या गुणवत्तेचे यावे यासाठी गाईला ऊर्जायुक्त, प्रथिनेयुक्त, हिरवा चारा आणि मिनरल्स यांचा योग्य समतोल द्यावा लागतो.

१. हिरवा चारा

अल्फाल्फा (लुसर्न/बरसीम) – प्रथिने आणि कॅल्शियम जास्त.

ज्वारी, मका, ओट – ऊर्जा आणि फायबर जास्त.

नेपियर गवत – भरपूर उत्पादन देतो.

२. कोरडा चारा

गव्हाचे पेंढा (भुसा) – जास्त प्रमाणात देऊ नका, नेहमी हिरव्या चारासोबत मिक्स करा.

डाळींच्या पिकांचे काड (हरभरा, मूग, उडीद) – प्रथिने भरपूर.

३. दाणे/कन्सन्ट्रेट (Cattle Feed)

कापूस खळी, सोयाबीन खळी, सरसो खळी – प्रथिनांसाठी उत्तम.

मका, ज्वारी, बार्ली, गहू तुटं – ऊर्जा देतात.

Mineral Mixture + Common Salt – रोज 50–60 ग्रॅम.

४. पूरक पदार्थ

लाइव्ह यीस्ट पावडर – पचन सुधारतो, दूध वाढवतो.

Bypass Fat / Bypass Protein – दुधातील फॅट व प्रमाण वाढवते (डॉक्टर/एक्स्पर्टच्या सल्ल्याने वापरा).

गुळ + तेलबिया खळी – दूध व फॅट वाढवते.

५. दूध देणाऱ्या गाईसाठी साधारण खुराक माप (प्रति दिवस)

हिरवा चारा : 25–30 किलो

कोरडा चारा : 6–7 किलो

दाणे/कन्सन्ट्रेट : 1 किलो दाणे प्रति 2.5 लिटर दूध उत्पादनानुसार

पाणी : दिवसाला 60–80 लिटर स्वच्छ पाणी

✅ महत्त्वाचे –

चारा नेहमी संतुलित द्या (फक्त भुसा देऊ नका).

मिनरल मिक्सचर व मीठ रोज द्या.

नियमित वेळेवर खाऊ घालणे आणि पाणी पाजणेही दूध वाढवते.