पाने पिवळी पडत आहेत आणि चॉकलेटी पण आहेत डाग बागा उपाय सांगा

Question

Sathiyavarsha K · Answer

तुमच्या फोटोमध्ये दिसत आहे की पानं पिवळी पडली आहेत, चॉकलेटी डाग आहेत आणि सुकून काळसर झडत आहेत. हे लक्षणे बुरशीजन्य रोग (Fungal Disease) आणि पाने करपण्याच्या (Leaf Blight/Wilt) समस्येकडे निर्देश करतात.

संभाव्य रोग:
1. डाउनि मिल्ड्यू (Downy Mildew)
पानांच्या वरच्या बाजूस पिवळसर डाग

खालच्या बाजूस बुरशीसारखी झाक

दमट हवामानात जास्त वाढतो

2. पावडरी मिल्ड्यू (Powdery Mildew)
पानांवर पांढऱ्या चूर्णासारखा थर

नंतर पाने सुकतात व गळतात

3. बुरशीजन्य करपा (Fungal Leaf Blight / Anthracnose)
तपकिरी-काळसर डाग, पानांच्या कडा सुकतात

संपूर्ण झाड वाळतं

उपचार व उपाय:
 1. जैविक उपाय:
ट्रायकोडर्मा व्हायरीडी (Trichoderma viride) – मातीमध्ये मिसळा किंवा फवारणी करा

नीम तेल (Neem oil) – 5 मिली/लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करा

2. रासायनिक फवारणी (Chemical Spray):
औषधाचं नाव	मात्रा	उपयोग
Mancozeb 75% WP (उदा: Indofil M-45)	25 ग्रॅम/10 लिटर पाणी	बुरशी नष्ट करणारे, सर्वसामान्य फंगल रोगांवर
Chlorothalonil 75% WP (उदा: Kavach)	20-25 ग्रॅम/10 लिटर	प्रभावी बुरशीनाशक
Hexaconazole 5% SC (उदा: Contaf, Sitara)	10 मिली/10 लिटर पाणी	फंगल रोग नियंत्रण
Copper Oxychloride	30 ग्रॅम/10 लिटर पाणी	बुरशी व बॅक्टेरियल दोन्ही रोगांवर प्रभावी

दोन फवारण्या 7 दिवसांच्या अंतराने करा
 पाऊस नसेल तेव्हाच फवारणी करा

इतर उपाय:
रोगट पाने/झाडे लगेच काढून नष्ट करा

पाणी साचणार नाही अशी व्यवस्था ठेवा

एकाच जागी पुन्हा तीच पिकं न लावता फेरपालट (Crop Rotation) करा

फवारणीचे योग्य वेळ:
सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळी (थंडी वाऱ्याच्या वेळी) फवारणी करा