બેસ ને મોની અંદર ચાંદા પડ્યા હોય તો શું કરવું

Question

Anurag Gupta · Accepted Answer

જો બેસ (ભેંસ) ને મોઢા (મોં)ના અંદરના ભાગે ચાંદા (ઘાવ જેવા સફેદ ઘેરા કે ફૂગ જેવા ઝીણી પાપડીવાળા દાદ જેવી ખારાશ) પડ્યા હોય, તો તેને "મૂખના ઘા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તેને કારણે તે ખરાબ રીતે ખાવાનું બંધ કરે છે, દુધ ઓછું થવા લાગે છે અને શરીર દુબળું પડે છે.

આવાં લક્ષણો નીચેના કારણોસર હોઈ શકે છે:

✅ શક્ય કારણો:
ફૂગजन્ય ચેપ (fungal infection – ખાસ કરીને Candida albicans)

વિટામિન B અને વિટામિન A ની ઉણપ

ઘાસ કે ચારોમાં ઝેરી પદાર્થો

મોંમાં ઇજા થવી (ધાતુ, કાંટો વગેરે)

🩺 શું કરવું?
1. મોંની અંદર સફાઈ કરો:
ગુલાબજળમાં મળેલું પીંડો અથવા હળદરવાળું નારિયેળનું તેલ લો અને ધીમેથી કપડાંથી ચાંદા વાળા ભાગ પર લગાડો.

પોટાશિયમ પરમેનગેનેટ (KMnO₄) નું પાંણીમાં હળવું દ્રાવણ બનાવીને મોં ધોવા માટે વાપરી શકાય છે.

2. એન્ટી-ફંગલ દવાઓ (ડોક્ટરની સલાહથી):
Candidaના ચાંદાઓ માટે ડોક્ટર nystatin oral suspension આપી શકે છે.

કેટલાક હેતુ માટે gentian violet 1% નો ઉપયોગ પણ થાય છે.

3. વિટામિન દો:
દિવસે એક વાર વિટામિન A અને B-complex ના ઇન્જેક્શન (જેમ કે Intavita B1-B6-B12) આપી શકો છો.

લિવર ટોનિક અથવા મલ્ટીવિટામિન સિરપ ખોરાકમાં ઉમેરો.

4. મોકળા, તાજા, ચોખ્ખા ચારા પર રાખો:
સૂકા અને ઘાસવાળા ચારા ટાળો, જેથી વધુ ઇરિટેશન ન થાય.

5. પશુપાલન ડોક્ટરની સલાહ લો:
જો 2–3 દિવસમાં અસર ન થાય અથવા ઘા વધુ વધી જાય તો તરત ડોક્ટર દ્વારા ચેકઅપ કરાવો.

❗ ધ્યાન રાખો:
ચાંદા એ ફક્ત સામાન્ય સમસ્યા પણ હોઈ શકે છે, પરંતુ ક્યારેક તે FMD (મુંહ-ખુર) રોગનું પણ પ્રારંભિક લક્ષણ હોઈ શકે છે, તેથી જો સાથે તાવ, દુધ બંધ, પગમાં ઘા વગેરે થાય તો તરત ડોક્ટરને બોલાવો.

જો તમારે ફોટો કે વધુ લક્ષણના આધારે મદદ જોઈએ હોય, તો તમે મૂખનું ફોટો પણ મોકલી શકો છો – જેથી વધુ ચોક્કસ સમજ આપી શકાય.